Giải pháp nâng kiềm – ổn định pH an toàn trong ao nuôi

1. Giới thiệu chung

Sodium Bicarbonate (NaHCO₃) hay còn gọi là:

• Soda lạnh, Natri Bicarbonate
• Bread soda, Cooking soda
• Bicarbonate of soda

Hàm lượng: 99%
Dạng: bột mịn, trắng, tan nhanh trong nước
Quy cách: 25 kg/bao
Xuất xứ: Thái Lan, Ý

NaHCO₃ được sử dụng rộng rãi trong:
✔ Nuôi trồng thủy sản
✔ Xử lý nước ao nuôi
✔ Ổn định pH – nâng kiềm
✔ Nguyên liệu cho sản xuất thức ăn chăn nuôi

2. Tính chất hóa học quan trọng của Sodium Bicarbonate

• Công thức hóa học: NaHCO₃
• Thuộc nhóm muối bicarbonate, có khả năng hấp thụ axit và hình thành hệ đệm bền vững trong nước.
• Khi tan trong nước, NaHCO₃ tạo ra ion HCO₃⁻, là thành phần chính quyết định độ kiềm của nước.

Chức năng chính của HCO₃⁻ trong ao:

1. Hấp thụ ion H⁺ → ngăn pH giảm khi trời mưa, nước tụt pH.
2. Kết hợp với ion kiềm khác (Ca²⁺, Mg²⁺) → ổn định pH, không cho pH tăng đột ngột ban ngày.

→ Đây là lý do NaHCO₃ được xem là chất tăng kiềm an toàn nhất cho ao nuôi.

3. Công dụng của Sodium Bicarbonate (NaHCO₃) – Bicar Z trong ao tôm cá

✔ Ổn định pH – tăng kiềm nhanh và an toàn

• Kiềm lý tưởng trong ao nuôi: 80 – 120 mg/L
• Khi độ kiềm thấp, pH biến động theo ngày đêm, làm tôm cá stress → dễ bệnh ruột, đục cơ, giảm ăn.

Bicar Z giúp:

• Tăng kiềm ổn định
• Giữ pH ban đêm không giảm
• Chống sốc môi trường sau mưa lớn

✔ Hỗ trợ tôm lột vỏ – hạn chế sốc

• Độ kiềm phù hợp giúp tôm lột đều, cứng vỏ tốt.
• Lưu ý: Kiềm > 200 mg/L khiến tôm khó lột, cần điều chỉnh về mức chuẩn.

✔ Cung cấp điện giải – khoáng nhẹ cho ao

NaHCO₃ góp phần bổ sung Na⁺ và HCO₃⁻ → hỗ trợ cân bằng điện giải và phân giải hữu cơ đáy.

✔ Dùng được trong sản xuất thức ăn chăn nuôi

• NaHCO₃ 99% được dùng để ổn định pH dạ dày, bổ sung khoáng trong thức ăn gia súc, gia cầm, thủy sản.

✔ Ứng dụng trong xử lý nước thải

• Điều chỉnh pH trong hệ thống biofloc, tuần hoàn (RAS)
• Ổn định pH cho nước thải trước khi xả ra môi trường

4. Độ kiềm tiêu chuẩn trong nuôi tôm sú – tôm thẻ

Tôm sú:

• Mới thả: 80 – 100 mg/L
• Từ 45 ngày tuổi: 100 – 130 mg/L
• 45 ngày tuổi: 130 – 150 mg/L

Lưu ý chung:

• Kiềm quá thấp → pH dao động mạnh
• Kiềm quá cao >200 mg → tôm khó lột, chậm lớn

5. Liều dùng Sodium Bicarbonate (NaHCO₃)

Tuỳ theo pH hiện tại của ao:

▶ pH từ 4.0 – 7.0:

10 – 15 kg / 1.000 m³

▶ pH > 7.0:

5 – 10 kg / 1.000 m³

Ghi chú:

• Liều dùng có thể tăng giảm theo độ kiềm thực tế.
• Nước mặn thấp – đất phèn thường có hệ đệm yếu → cần NaHCO₃ để ổn định pH.

6. Phương pháp sử dụng hiệu quả

✔ 1. Hòa tan trước khi tạt

Pha NaHCO₃ vào nước sạch, khuấy tan, tạt đều khắp ao để tránh tạo điểm kiềm cục bộ.

✔ 2. Đánh vào ban đêm

Vì:

• Ban đêm pH giảm
• Kiềm tiêu hao nhanh hơn
• Tạt Bicar sẽ giữ pH ổn định tới sáng

✔ 3. Chia liều làm nhiều lần trong ngày

Giúp:

• Hệ đệm hấp thu từ từ
• Tôm không bị sốc pH
• Kiềm tăng đều, không tăng đột ngột

✔ 4. Kết hợp với vôi

• Có thể dùng chung với Dolomite hoặc CaCO₃
• Tăng hiệu quả tăng kiềm – ổn định pH
• Lưu ý khi dùng chung với CaO (vôi nóng) nên chú ý đến pH ao nuôi

7. Lưu ý quan trọng khi dùng NaHCO₃

• Không dùng liều quá cao một lần để tránh tăng kiềm đột ngột.
• Không tạt khi pH > 8.5.
• Luôn đo pH – kiềm trước và sau khi sử dụng.
• Nếu kiềm > 200 mg/L → giảm kiềm bằng thay nước hoặc men vi sinh.
• Bảo quản nơi khô ráo, tránh vón cục.

8. Độ kiềm tự nhiên và vai trò hệ đệm

• Nước ngọt tự nhiên: 40 mg/L
• Nước biển: ≈116 mg/L

Độ kiềm tổng cộng gồm:

• Bicarbonate (HCO₃⁻)
• Carbonate (CO₃²⁻)
• Hydroxide (OH⁻)
• Một phần nhỏ NH₃, phosphate, silicate

Trong nuôi thủy sản, HCO₃⁻ – CO₃²⁻ – OH⁻ là 3 ion đại diện chính để đo độ kiềm.

Kết luận

Sodium Bicarbonate (NaHCO₃ – Bicar Z) là giải pháp an toàn – hiệu quả – rẻ trong việc:

• Nâng kiềm
• Ổn định pH
• Giảm sốc sau mưa
• Hỗ trợ tôm lột vỏ
• Cải thiện môi trường ao nuôi

Với tính chất dễ tan, ít gây sốc và dễ sử dụng, NaHCO₃ là sản phẩm không thể thiếu trong quản lý ao nuôi tôm hiện nay.